← Blog

MacBook 256 GB hết sạch dung lượng? 7 nơi GB thực sự đang bị ngốn

Disk đầy dù chỉ cài vài app? Đây là 7 thủ phạm thực sự trên macOS và cách tìm chúng bằng Terminal — không cần CleanMyMac.

Tôi mua chiếc M1 Air 256 GB năm 2022 vì nghĩ “mình đâu lưu phim gì, 256 là dư”. Đúng 8 tháng sau, macOS đập vào mặt tôi cái thông báo vàng “Your startup disk is almost full” — dù trong đầu tôi mặc định mình chưa làm gì nhiều.

Mở System Settings → General → Storage, Apple vẽ một thanh màu rực rỡ, nói “Documents: 89 GB, System Data: 76 GB, Developer: 23 GB”… mà không nói cụ thể cái gì đang chiếm. Đó là lỗi của Apple, không phải của bạn.

Sau 2 giờ đào với Terminal, tôi tìm ra 7 thủ phạm. Đây là danh sách — đi từ cái dễ xoá đến cái cần cẩn thận.

1. ~/Library/Caches — thường 5 đến 30 GB

Mỗi app bạn cài đều cache riêng trong ~/Library/Caches/. Một số app văn minh, cache chỉ vài MB. Một số thì không:

  • Chrome / Brave / Arc: 2–8 GB (nhất là nếu bạn mở tab khoá hàng tháng)
  • Slack: 3–15 GB nếu bạn ở trong nhiều workspace
  • Spotify: 2–10 GB
  • Figma Desktop: 1–5 GB
  • Zoom: 1–3 GB

Tìm ra app nào đang chiếm:

du -sh ~/Library/Caches/* 2>/dev/null | sort -hr | head -20

Bạn sẽ thấy ngay top 10. Xoá ~/Library/Caches/<TenApp> an toàn: app sẽ tự tạo lại khi cần. Tệ nhất là lần đầu load sau khi xoá sẽ hơi chậm.

2. Xcode DerivedData + iOS Simulators — có thể 20–50 GB

Nếu bạn từng mở Xcode (kể cả chỉ 1 lần), thư mục này là bom:

du -sh ~/Library/Developer/Xcode/DerivedData
du -sh ~/Library/Developer/CoreSimulator/Devices

DerivedData là build artifact cũ, xoá thoải mái (Xcode build lại lần tới):

rm -rf ~/Library/Developer/Xcode/DerivedData/*

CoreSimulator chứa các iOS Simulator bạn đã boot. Một simulator iOS 17 full-featured ~ 7 GB. Nếu bạn có iOS 15, 16, 17, 18 nhân lên mỗi device type (iPhone 12, 14, 15, SE, iPad…) thì 30 GB là chuyện bình thường. Xoá các simulator không cần:

xcrun simctl delete unavailable

Lệnh trên xoá tất cả simulator thuộc iOS version đã gỡ. Muốn xoá sạch thì chạy Xcode → Window → Devices and Simulators → xoá bằng tay cái nào không cần.

3. node_modules trong project cũ — có thể 10–80 GB

Một dev freelance trung bình có 20–100 folder project rải trong ~/Dev, ~/Sites, ~/Workspace. Mỗi node_modules là 200 MB đến 2 GB. Tôi sẽ nói kỹ hơn trong bài riêng về Dev Purge, nhưng lệnh tìm nhanh là:

find ~ -type d -name "node_modules" -prune 2>/dev/null \
  -exec du -sh {} + | sort -hr | head -20

Project nào > 6 tháng không commit thì rm -rf node_modules/. Lúc cần dev lại, npm ci hoặc pnpm install 1 phút là có.

4. Docker images & volumes — thường 10–40 GB

Nếu bạn dùng Docker Desktop hoặc OrbStack, kiểm tra:

docker system df

Bạn sẽ thấy 3 dòng: Images, Containers, Volumes. Nếu số tổng > 10 GB (thường có), clean:

docker system prune -a --volumes

Lệnh này xoá tất cả image không được dùng bởi container nào, container dừng, và volume mồ côi. Bạn sẽ phải pull lại image lần sau — nhưng nếu bạn chỉ làm dev local và không cần chạy ngay thì bỏ an toàn.

5. Time Machine local snapshots — ngấm ngầm 20–100 GB

Đây là thủ phạm khó chịu nhất. Dù bạn không kết ổ cứng ngoài, macOS vẫn tự tạo local snapshot để backup “phòng khi”. Chúng được đánh dấu là “purgeable” — nghĩa là “khi đầy sẽ tự xoá” — nhưng trong thực tế chúng không chịu tự xoá kịp. Tôi viết kỹ về cái này trong bài riêng về purgeable space.

Xem có bao nhiêu:

tmutil listlocalsnapshots /

Nếu thấy vài chục dòng, xoá toàn bộ:

for s in $(tmutil listlocalsnapshots / | sed 's/com.apple.TimeMachine.//' | sed 's/.local//'); do
  sudo tmutil deletelocalsnapshots "$s"
done

Lưu ý: chỉ làm cái này nếu bạn đã có backup Time Machine ra ổ ngoài hoặc cloud. Snapshot local là phao cứu sinh cuối cùng cho trường hợp xoá nhầm file quan trọng.

6. Mail.app downloads — 1–15 GB nếu bạn dùng Mail

Nếu bạn dùng Mail.app với tài khoản Gmail hoặc Outlook > 5 năm, file đính kèm bị cache hết:

du -sh ~/Library/Mail

Không nên xoá tay — vào Mail → Mailbox → Erase Junk/Trash, sau đó Mailbox → Rebuild cho từng account.

7. Downloads và Desktop — thường 5–30 GB

Thứ đơn giản nhất, nhưng ai cũng quên. Tôi từng tìm thấy 1 cái xcode_15.2.xip 7.5 GB nằm đó 4 tháng.

du -sh ~/Downloads ~/Desktop

Mở Finder, sort theo Size desc, xoá mấy file .dmg, .xip, .iso, video cũ. 5 phút lấy lại 10 GB là chuyện thường.

Tổng kết

Trên chiếc 256 GB của tôi, đợt dọn đó lấy lại đúng 94 GB. Tôi không cần uninstall app nào, không cần xoá project đang làm, không cần mua ổ cứng ngoài.

macOS là hệ điều hành “tự quản lý” trên giấy, nhưng thực tế nó tích luỹ rác rất nhanh nếu bạn dev hoặc dùng nhiều app nặng.

Có cách làm nhanh hơn? Tôi đang build Molecule — app macOS native (SwiftUI) làm đúng 7 việc trên bằng 1 click, preview trước khi xoá, không telemetry. Miễn phí, tải về và dùng.